«Ақсақ үйрек»

Oinet.kz 01-04-2026

АҚШ президенті Дональд Трамптің  Иранға қарсы әскери әрекеттері тек сыртқы саясат ғана емес, сонымен бірге ішкі саяси тұрақтылыққа тікелей әсер ететін факторға айналып отыр. Соңғы әлеуметтік сауалнамалар көрсеткендей, Ақ үй басшысының рейтингі айтарлықтай төмендеп, оның шешімдеріне деген қоғамдық сенім әлсірей түскен. Бұл құбылыс кездейсоқ емес, керісінше, ұзаққа созылып бара жатқан Таяу Шығыстағы шиеленістің салдары ретінде қарастырылуда.

60579537_0_65_3071_1792_1920x0_80_0_0_edc933151df4a7ff41291a07e5a8457d.jpg

Reuters/Ipsos жүргізген сауалнама нәтижесінде Трамптың қызметін қолдайтындар үлесі 36 пайызға дейін құлдыраған. Бір апта бұрын бұл көрсеткіш 40 пайыз болған. Мұндай күрт төмендеу АҚШ қоғамындағы алаңдаушылықтың артып келе жатқанын білдіреді. Әсіресе, Иранға қарсы әскери операциялар басталғаннан кейін халықтың басым бөлігі бұл шешімді қолдамағаны анық байқалды. Сауалнамаға қатысқандардың 61 пайызы Вашингтонның Тегеранға соққы беруін құптамайтынын білдірген. Бұл деректер АҚШ қоғамының соғысқа деген көзқарасы бұрынғыдай біржақты емес екенін көрсетеді.

Трамптың өзі бұл жағдайды уақытша қиындық ретінде бағалайды. Оның айтуынша, Иранға қарсы әрекеттер стратегиялық тұрғыдан қажет болған. Президенттің риторикасында бұл соғыс «қауіпті жою», «қатердің алдын алу» секілді ұғымдармен түсіндіріледі. Ол Иранды ядролық қаруға ұмтылған «қатерлі ісік» ретінде сипаттап, бұл мәселені хирургиялық жолмен шешу қажет деген пікір айтты. Алайда мұндай салыстырулар мен қатаң мәлімдемелер америкалық қоғамда біркелкі қабылданып жатқан жоқ.

Экономикалық тұрғыдан да бұл қақтығыс АҚШ үшін оңай болмай отыр. Мұнай бағасының өсуі, энергия нарығындағы тұрақсыздық және қор нарығындағы белгісіздік қарапайым азаматтардың тұрмысына әсер етуде. Трамп бұл құбылыстарды алдын ала болжағанын айтып, жағдай одан да ауыр болуы мүмкін еді деген пікір білдірді. Дегенмен, халық үшін нақты нәтиже маңызды, ал қысқа мерзімді экономикалық қиындықтар саяси рейтингке тікелей ықпал ететіні белгілі.

Саяси тұрғыдан алғанда, жағдай одан да күрделі. Республикалық партия дәстүрлі түрде жеңіп келген аймақтарда да жеңілістер тіркелуде. Флорида штатындағы 87-округтағы сайлау соның айқын дәлелі. Бұл округ – Трамптың Мар-а-Лаго резиденциясы орналасқан аймақ. Осындай символикалық жерде демократиялық кандидаттың жеңіске жетуі республикашылдар үшін ауыр соққы болды. Бұл сайлауда кәсіпкер Эмили Грегори қарсыласы Джон Мейплсты басып озды. Айта кету керек, Мейплсты Трамптің жеке өзі қолдаған еді.

The Associated Press-NORC жүргізген зерттеу нәтижесі бойынша республикашылдардың басым бөлігі Иранға қарсы соққыларды қолдайды. Алайда бұл қолдау толық емес. Әсіресе, құрлықтағы әскери операция мәселесінде партия ішінде де пікір екіге бөлінген. Республикашылдардың 47 пайызы мұндай қадамға қарсы болса, тек 20 пайызы ғана қолдайды. Бұл деректер Трамптың әскери стратегиясы партия ішінде де бірыңғай қолдау таппағанын көрсетеді.

Сарапшылардың пікірінше, Ирандағы соғыстың ұзаққа созылуы Трамптың саяси болашағына айтарлықтай қауіп төндіреді. Ресей Ғылым академиясының АҚШ және Канада институтының сарапшысы Владимир Васильевтің айтуынша, мұндай қақтығыстар әдетте биліктегі әкімшілікке ауыр соққы болып тиеді. АҚШ саяси дәстүрінде соғыстағы сәтсіздік президенттің жеке жауапкершілігі ретінде қарастырылады. Сондықтан Трамп үшін бұл жағдайдан «жеңіс» бейнесін сақтай отырып шығу өте маңызды.

АҚШ-та президентті «ақсақ үйрек» деп атау дәстүрі бар. Бұл термин саяси ықпалы әлсіреген, қайта сайлану мүмкіндігі төмен көшбасшыларға қатысты қолданылады. Қазіргі таңда демократтар Трампты дәл осындай жағдайға жақындап қалды деп есептейді. Алайда американдық саясаттың ерекшелігі – оның болжап болмайтындығында. Күтпеген бұрылыстар жиі орын алады, сондықтан Трампты толық есептен шығару әлі ерте.

Қожамжаровты қудаламайды. Әзірге...
Жастар саясаты – болашақтың даңғыл жолы
Сәйкес тақырыптар
Көтерілу