Діни радикализмнің алдын алу: мемлекеттік саясаттың маңызды бағыты

Oinet.kz 25-04-2026

image.png

Қазақстанда қоғамдық тұрақтылық пен ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету – мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі. Осы тұрғыда деструктивті діни ағымдардың таралуына қарсы іс-қимыл күшейтіліп, халықтың діни сауаттылығын арттыруға ерекше назар аударылып келеді. Бұл бағыттағы жұмыстар «Қауіпсіз ел» ұлттық жобасының негізгі міндеттерімен тығыз байланысты.

Деструктивті діни ағымдар – дәстүрлі құндылықтар мен зайырлы қоғам қағидаттарына қайшы келетін, азаматтардың санасын манипуляциялауға бағытталған ұйымдар мен топтар. Олар көбіне жастарды, әлеуметтік тұрғыдан осал топтарды және өмірлік бағыт іздеп жүрген адамдарды өз қатарына тартуға тырысады.

Мұндай ағымдардың басты қаупі – адамның сыни ойлау қабілетін әлсіретіп, оны қоғамнан оқшаулауға ұмтылуында. Нәтижесінде адам отбасы мен жақындарынан алыстап, радикалды көзқарастарды қабылдай бастайды. Кей жағдайда бұл заң бұзушылықтарға, тіпті экстремистік әрекеттерге алып келуі мүмкін.

Сонымен қатар, деструктивті ағымдар ұлттық бірлікке сызат түсіріп, қоғамдағы тұрақтылыққа қауіп төндіреді. Олар дәстүрлі мәдениет пен рухани құндылықтарды жоққа шығарып, жастардың дүниетанымына теріс әсер етеді.

Сарапшылардың айтуынша, негізгі себептердің қатарында:

- діни білімнің жеткіліксіздігі; 

- интернет пен әлеуметтік желілердегі жалған ақпараттың көптігі; 

- психологиялық әлсіздік немесе өмірлік қиындықтар; 

- жұмыссыздық, әлеуметтік теңсіздік; 

- өзін қоғамда қажетсіз сезіну сияқты факторлар бар. 

Деструктивті топтар дәл осы әлсіз тұстарды пайдаланып, адамдарды түрлі уәделер мен жалған идеология арқылы өздеріне тартады.

Мұндай қауіптің алдын алу үшін кешенді шаралар қажет:

Біріншіден, діни сауаттылықты арттыру маңызды. Азаматтар дін туралы ақпаратты тек сенімді, ресми көздерден алғаны жөн.

Екіншіден, сыни ойлау қабілетін дамыту қажет. Кез келген ақпаратты тексеріп, күмәнді идеяларға бірден сенбеу – қауіпсіздіктің негізгі қағидаты.

Үшіншіден, отбасы мен білім беру мекемелерінің рөлі зор. Ата-аналар балаларымен ашық сөйлесіп, олардың қызығушылықтары мен ортасын бақылауда ұстауы тиіс.

Төртіншіден, күмәнді ұйымдар мен тұлғалардан аулақ болу, заңсыз діни қызмет белгілері байқалса, тиісті органдарға хабарлау қажет.

Деструктивті діни ағымдарға қарсы күрес «Қауіпсіз ел» ұлттық жобасының маңызды бағыттарының бірі болып табылады. Жоба аясында:

- ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілуде; 

- интернет кеңістігінде заңсыз және қауіпті контентке мониторинг күшейтілуде; 

- жастармен және халықтың түрлі топтарымен профилактикалық кездесулер ұйымдастырылуда; 

- теологтар мен психологтардың қатысуымен оңалту және кеңес беру жұмыстары жүргізілуде. 

Деструктивті діни ағымдар – тек жеке адамға емес, бүкіл қоғамға қауіп төндіретін күрделі мәселе. Онымен күрес тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, әрбір азаматтың жауапкершілігін талап етеді.

Адал ақпаратқа сүйену, ұлттық құндылықтарды құрметтеу және сыни ойлау қабілетін дамыту арқылы ғана біз мұндай қауіптің алдын ала аламыз. Ал «Қауіпсіз ел» ұлттық жобасы осы бағыттағы жұмыстарды жүйелеп, қоғамның тұрақтылығы мен қауіпсіздігін нығайтуға қызмет етуде.

Бұл шаралардың барлығы қоғамдағы радикализмнің алдын алуға, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.

Осындай жиынның бірі Қазығұрт ауданында өтті. Кездесу барысында Түркістан облысы дін істері басқармасының «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» КММ-нің теолог маманы Қайсар Құлжанұлы деструктивті діни ағымдардың қауіптілігі мен олардан сақтану жолдары туралы баяндама жасады.

Сонымен қатар, Қазығұрт ауданы полиция бөлімі әкімшілік полиция бөлімшесінің басшысы Өміржан Сейдуллаұлы лудомания, нашақорлық және мемлекеттік қызметшілердің масаң күйде көлік басқаруының алдын алу мәселелеріне тоқталды.

Кездесудің негізгі мақсаты – мемлекеттік қызметшілер арасында құқықбұзушылықтың алдын алу, оның ішінде: құмар ойындарға қатысуға қатысты заң талаптарын түсіндіру, сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді сақтау, деструктивті діни ағымдардың ықпалына жол бермеу, қоғамдық орындарда әдеп нормаларын сақтау, алкогольдік, есірткілік немесе уытқұмарлық масаң күйдің алдын алу.

Сонымен қатар, кездесу барысында есірткі құралдарын, психотроптық заттарды және олардың аналогтарын медициналық емес мақсатта қолдануға, сондай-ақ көлік құралдарын масаң күйде басқаруға жол бермеу бағытында профилактикалық түсіндіру жұмыстары жүргізілді.

Мұндай кездесулер мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігін арттырып, қоғамдағы тәртіп пен қауіпсіздікті нығайтуға ықпал етеді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру – негізгі басымдық
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулер түсіндірілді
Сәйкес тақырыптар
Көтерілу