Алкогольге тәуелділік – Қазақстандағы өзекті әлеуметтік мәселелердің бірі болып қала беруде. Соңғы жылдары елімізде алкоголь өнімдерін тұтыну деңгейі қоғам денсаулығына елеулі қауіп төндіріп келгені белгілі. Дегенмен, мемлекет тарапынан қабылданған кешенді шаралардың нәтижесінде белгілі бір оң өзгерістер байқала бастады. Денсаулық сақтау министрлігінің деректеріне сүйенсек, 2025 жылы Қазақстанда халықтың қауіпті мөлшерде күшті алкогольді тұтыну деңгейі 4,1%-дан 1,6%-ға дейін төмендеген. Бұл көрсеткіш ел көлемінде алкоголь мен темекі өнімдерін тұтынуды азайтуға бағытталған саясаттың тиімділігін көрсетеді.

Алкогольге тәуелділіктің салдары тек жеке адамның денсаулығына ғана емес, жалпы қоғамға да әсер етеді. Ішімдікке салыну отбасылық жанжалдардың көбеюіне, тұрмыстық зорлық-зомбылыққа, еңбек өнімділігінің төмендеуіне және қылмыстың артуына алып келетіні белгілі. Сондықтан бұл мәселемен күрес тек медициналық емес, әлеуметтік, құқықтық және тәрбиелік бағыттарды қамтитын кешенді тәсілді талап етеді.

Бұл бағытта Түркістан облысында да ауқымды жұмыстар атқарылып келеді. Өңірде сала мамандары зиянды әдеттердің алдын алуға бағытталған іс-шараларды тұрақты түрде ұйымдастырып отыр. Дәрігерлер мен әлеуметтік қызметкерлер ауыл-аймақтарды аралап, тұрғындармен кездесулер өткізіп, салауатты өмір салтын насихаттауда. Сонымен қатар, алкогольді жүйелі түрде тұтынатын азаматтармен жеке профилактикалық жұмыстар жүргізіліп, оларға психологиялық қолдау көрсетілуде. Осындай кешенді шаралардың нәтижесінде өңірде ішімдік салдарынан орын алатын құқықбұзушылықтар мен қылмыстардың саны азайғаны байқалады.

Соңғы жылдары Түркістан облысында кеңінен таралған «Ішімдіксіз ауыл» бастамасы да өз тиімділігін дәлелдеп отыр. Аталған жоба аясында алкоголь өнімдері мүлдем сатылмайтын елді мекендердің саны жыл сайын артып келеді. Мәселен, өткен жылы мұндай ауылдардың саны 30-ға жетсе, биыл олардың саны 66-ға дейін көбейген. Бұл – ауыл тұрғындарының өз еркімен зиянды әдеттен бас тартып, қоғам игілігі үшін бірлескен шешім қабылдай алатынын көрсететін маңызды қадам.

Атап айтқанда, Ордабасы мен Мақтарал аудандарында 5 ауылдан, Келес ауданында 4 ауыл, Сайрам ауданында 3 ауыл, ал Қазығұрт, Төлеби және Сауран аудандарында 2 ауылдан ішімдік сатудан толықтай бас тартқан. Сонымен қатар, Отырар, Жетісай және Арыс аудандарында да жекелеген ауыл тұрғындары алкоголь өнімдерін саудалауды тоқтату туралы ортақ шешімге келген.

Осындай оң өзгерістердің жарқын мысалдарының бірі – Түлкібас ауданындағы Еңбек ауылы. Бұл елді мекенде 131 үй, мыңнан астам тұрғын бар. Соңғы үш жыл ішінде ауылда алкоголь өнімдері мүлдем сатылмайды. Ең бастысы, соңғы екі жылда мұнда бірде-бір қылмыс тіркелмеген. Ауыл тұрғындары отбасы құндылықтарын, тыныштық пен бірлікті бірінші орынға қойып, салауатты өмір салтын ұстануды басты қағидаға айналдырған. Бұл тәжірибе басқа ауылдар үшін де үлгі бола алады.

Жалпы алғанда, алкогольге тәуелділікті азайту бағытында мемлекет тарапынан жүйелі шаралар қабылданып келеді. Атап айтқанда, алкоголь өнімдерін сату ережелері қатаңдатылып, олардың қолжетімділігі шектелуде. 2023 жылы енгізілген заңнамаға сәйкес, алкоголь өнімдерін тек белгіленген уақыт аралығында ғана сатуға рұқсат берілді. Бұл шара әсіресе жастар арасында ішімдікке әуестіктің алдын алуға бағытталған.

Сонымен қатар, халық арасында ақпараттық-түсіндіру жұмыстары күшейтіліп, салауатты өмір салтын насихаттау кеңінен жүргізілуде. Мектептер мен жоғары оқу орындарында арнайы бағдарламалар енгізіліп, жастарға зиянды әдеттердің салдары туралы жан-жақты мәлімет берілуде. Бұдан бөлек, мемлекет қолдауымен жұмыс істейтін реабилитациялық орталықтар да тәуелділіктен арылуға мүмкіндік жасап отыр. Бұл орталықтарда білікті мамандар психологиялық және медициналық көмек көрсетіп, азаматтардың қалыпты өмірге қайта оралуына жағдай жасайды.

Қорытындылай келе, алкогольге тәуелділікпен күрес – тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Бұл бағыттағы бастамалардың тиімді жүзеге асуы үшін әрбір азаматтың саналы көзқарасы мен жауапкершілігі аса маңызды. Түркістан облысындағы «Ішімдіксіз ауыл» секілді жобалар қоғамда оң өзгерістердің бар екенін көрсетіп, болашақта бұл тәжірибе еліміздің басқа өңірлерінде де кеңінен қолдау табады деген сенім бар.