2026 жылғы 12 наурыздан бастап Қазақстанда Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске енгізілген түзетулер күшіне енеді, деп хабарлайды Oinet.kz тілшісі. 

Енді құқық бұзушылықтарды автоматты тіркеу тек жүргізушілерге ғана емес, барлық азаматтарға қатысты қолданылады. Бұған дейін камера арқылы хаттамасыз айыппұл көбіне жылдамдық асырған немесе қызыл шамға өткен жүргізушілерге салынатын. Жаңа нормаларға сәйкес, автоматты жауапкершілікке тарту механизмі кез келген әкімшілік құқық бұзушылыққа қатысты болады.

Жаңартылған 31-бапта цифрлық жүйелерде анықталған құқық бұзушылықтар арқылы адамды автоматты түрде жауапқа тартуға болатыны нақты жазылған. Бұл жүйелер Әкімшілік өндірістердің бірыңғай тізілімімен (ЕРАП) біріктіріледі. Яғни, камера немесе басқа жүйе құқық бұзушылықты тіркеп, адамның жеке дерегін мемлекеттік базалар арқылы растаған жағдайда, дәстүрлі хаттама толтырмай-ақ қаулы шығарылады.

Көлікке қатысты құқық бұзушылықтар бойынша жауапкершілік бұрынғыдай автокөлік иесіне жүктеледі.

Заң іс жүзінде екі бағытты бөліп отыр:

• жүргізушілердің құқық бұзушылықтарын автоматты тіркеу;

• кез келген әкімшілік құқық бұзушылықты автоматты тіркеу.

Қандай жағдайда айыппұл салынуы мүмкін?

Камералар, дрондар және тану жүйелері тіркей алатын құқық бұзушылықтар мыналар:

• қоқыс немесе темекі тұқылын тастау (2026 жылы айыппұл — 43 250 теңге);

• тыйым салынған жерде темекі шегу;

• жолды белгіленбеген жерден кесіп өту;

• заңсыз сауда немесе тыйым салынған уақытта алкоголь сату (егер сауда орындарында «ақылды» камералар болса).

Қалалардағы бейнебақылау жүйелері, соның ішінде «Сергек» кешендері, енді тек жол қозғалысын ғана емес, тұрмыстық құқық бұзушылықтарды да автоматты түрде тіркеуі мүмкін. Бұрын камера жазбалары көбіне дәлел ретінде қолданылса, енді олар айыппұлды автоматты түрде рәсімдеуге негіз бола алады. Осылайша, цифрлық бақылау жүйесі қауіпсіздік құралы ғана емес, күнделікті әкімшілік қадағалау механизміне айналады.