Түркістан облысында азаматтардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін тыйым салынған шегілмейтін темекі өнімдері – насвай мен снюсті заңсыз өндіру және тарату фактілері анықталып, олардың жолы кесілді. Құқық қорғау органдары жүргізген кешенді шаралар нәтижесінде өңір аумағында жұмыс істеп келген бірнеше жасырын өндіріс орнының қызметі тоқтатылды.

Облыс прокуратурасының үйлестіруімен Түркістан облысы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаменті жүргізген жедел-іздестіру іс-шаралары барысында Келес және Ордабасы аудандарында орналасқан үш бірдей заңсыз өндіріс орны анықталды. Арнайы операция барысында аталған нысандардың қызметі толық тоқтатылып, заңсыз айналымға шығарылмақ болған ірі көлемдегі өнім тәркіленді.

Тергеу барысында жасырын цехтардың жалпы аумағы 500 шаршы метрден асатыны белгілі болды. Өндіріс орындарында күн сайын шамамен 20 адам жұмыс істеген. Ал дайын өнім еліміздің түрлі өңірлеріне тұрақты түрде жөнелтіліп отырған. Бұл заңсыз кәсіптің ауқымы оның кездейсоқ әрекет емес, жүйелі түрде ұйымдастырылған өндіріс болғанын көрсетеді.

Тінту шаралары кезінде құқық қорғау органдары заңсыз айналымнан 1 миллионнан астам дайын өнімді, 30 тонна темекіні, 2 миллион дана қаптама материалын, түрлі хош иістендіргіштер мен химиялық қоспаларды, сондай-ақ өндірістік жабдықтарды тәркіледі. Мамандардың бағалауынша, тәркіленген шикізат көлемі шамамен 60 миллион дана бір реттік шегілмейтін темекі өнімін өндіруге жеткілікті болған.

Мамандардың айтуынша, насвай мен снюс адам ағзасына аса қауіпті өнімдердің қатарына жатады. Құрамындағы никотин мөлшері кәдімгі темекіге қарағанда әлдеқайда жоғары болуы мүмкін. Мұндай өнімдерді тұрақты қолдану адамды никотинге тәуелді етіп қана қоймай, жүрек-қан тамырлары ауруларының, асқазан-ішек жолдары сырқаттарының және онкологиялық дерттердің пайда болу қаупін арттырады.

Әсіресе, бұл өнімдердің жастар арасында таралуы үлкен алаңдаушылық туғызады. Соңғы жылдары түрлі дәмдеуіштер мен хош иістендіргіштер қосылған шегілмейтін темекі өнімдері жасөспірімдер арасында кеңінен насихатталып келеді. Нәтижесінде жас ағза никотинге ерте тәуелді болып, денсаулыққа орны толмас зиян келтіреді. Дәрігерлер мұндай өнімдерді пайдалану адамның есте сақтау қабілетіне, жүйке жүйесіне және жалпы психоэмоционалдық жағдайына кері әсер ететінін айтады.

Заңсыз өндірістің тағы бір қауіпті тұсы – өнімнің қандай жағдайда дайындалатыны мен оның құрамының бақылаудан тыс қалуы. Ресми талаптарға сай келмейтін өндіріс орындарында санитарлық-гигиеналық нормалардың сақталмауы түрлі жұқпалы аурулардың таралу қаупін арттырады. Сонымен қатар өнім құрамына денсаулыққа зиянды химиялық қоспалардың қосылу ықтималдығы жоғары.

Мемлекет тарапынан халық денсаулығын қорғау және никотин өнімдерінің заңсыз айналымын болдырмау бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Өйткені мұндай өнімдер тек жеке адамның денсаулығына ғана емес, тұтас қоғамның әл-ауқатына әсер ететін факторлардың бірі саналады. Сондықтан олардың өндірісі мен таралуына қарсы күрес қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етудің маңызды бағыты болып қала береді.

Аталған қылмыстық іс бойынша сот санкциясымен күдіктілердің заңсыз жолмен тапқан табысына шектеу қойылды. Қазіргі таңда Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 301-1-бабы 2-бөлігі бойынша тіркелген қылмыстық істер сотта қаралып, айыптау үкімдері шығарылды.

Құқық қорғау органдары тұрғындарды күмәнді темекі өнімдерін сатып алмауға, олардың заңсыз саудасы туралы деректер белгілі болған жағдайда тиісті мекемелерге хабарлауға шақырады. Себебі халықтың денсаулығын сақтау және жастарды зиянды әдеттерден қорғау – қоғам алдындағы ортақ міндет.