Адал қоғамға бастар жол – жемқорлыққа қарсы мәдениет

Oinet.kz 31-05-2026

image.png

Сыбайлас жемқорлық – мемлекеттің тұрақты дамуына кедергі келтіретін, қоғамның әл-ауқатына теріс әсер ететін және азаматтардың мемлекеттік институттарға деген сенімін әлсірететін күрделі әлеуметтік құбылыс. Ол заң үстемдігі қағидаттарына нұқсан келтіріп, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін төмендетеді. Сондықтан сыбайлас жемқорлықтың алдын алу, оған қарсы қоғамдық иммунитет қалыптастыру және қоғамда адалдық құндылықтарын орнықтыру мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып қала береді.

Қазіргі таңда елімізде жемқорлыққа қарсы күрес тек құқық бұзушылықтарды анықтаумен ғана шектелмейді. Негізгі басымдық сыбайлас жемқорлықтың себептері мен алғышарттарын жоюға, мемлекеттік қызметтің ашықтығын арттыруға және қоғамда жемқорлыққа төзбеушілік мәдениетін қалыптастыруға берілуде. Мемлекеттік қызметшілердің кәсіби этиканы сақтауы, заң талаптарын мүлтіксіз орындауы және азаматтармен қарым-қатынаста әділдік қағидаттарын ұстануы – осы бағыттағы маңызды қадамдардың бірі.

Осыған орай Түркістан облысының денсаулық сақтау басқармасының қызметкерлерімен сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру мақсатында кездесу өткізілді. Іс-шара барысында мемлекеттік қызмет саласындағы адалдық, ашықтық және жауапкершілік қағидаттарын нығайту мәселелері кеңінен талқыланды.

Кездесу барысында қатысушыларға сыбайлас жемқорлықтың қоғам мен мемлекет үшін тигізетін зардаптары туралы кеңінен түсіндірілді. Мамандардың айтуынша, жемқорлық бюджет қаражатының тиімсіз жұмсалуына, мемлекеттік бағдарламалардың сапасының төмендеуіне, әлеуметтік әділеттіліктің бұзылуына және халықтың мемлекеттік органдарға деген сенімінің азаюына алып келеді. Сондықтан жемқорлыққа қарсы күрес әрбір мемлекеттік қызметшінің жеке жауапкершілігінен басталуы тиіс.

Әсіресе денсаулық сақтау саласында адалдық пен ашықтық қағидаттарын сақтау ерекше маңызға ие. Өйткені бұл сала халықтың денсаулығын қорғаумен, медициналық қызметтердің сапасымен және азаматтардың өмір сүру деңгейімен тікелей байланысты. Денсаулық сақтау жүйесіндегі кез келген заң бұзушылық немесе қызметтік өкілеттікті теріс пайдалану қоғам мүддесіне кері әсер етуі мүмкін. Сондықтан бұл салада қызмет атқаратын мамандардан жоғары кәсібилікпен қатар, мінсіз адалдық пен жауапкершілік талап етіледі.

Іс-шара барысында қолданыстағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнама талаптары мен мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексінің нормалары жан-жақты түсіндірілді. Қатысушыларға қызметтік міндеттерді орындау кезінде заң талаптарын басшылыққа алу, мүдделер қақтығысына жол бермеу, қызметтік өкілеттіктерді жеке мақсатта пайдаланбау және мемлекеттік қызметтің беделін сақтаудың маңыздылығы айтылды.

Сонымен қатар жауапкершілік, әділдік және ашықтық қағидаттарын сақтау мәселелеріне ерекше назар аударылды. Мемлекеттік қызметші қабылдайтын әрбір шешімнің заңға негізделуі, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға бағытталуы тиіс екендігі атап өтілді. Бұл қағидаттарды сақтау мемлекеттік аппараттың тиімді жұмыс істеуіне және халықтың сенімін арттыруға ықпал етеді.

Жиын барысында жемқорлықтың алдын алудың заманауи тетіктері де сөз болды. Атап айтқанда, мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, адам факторын азайту, мемлекеттік органдар қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету және қоғамдық бақылауды күшейту бағытында жүзеге асырылып жатқан жұмыстар туралы айтылды. Мұндай шаралар сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетіп, мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Кездесуде осы жылдың 1 сәуірінен бастап күшіне енген мемлекеттік қызметке іріктеудің жаңа жүйесі жөнінде де ақпарат берілді. Қатысушыларға жаңа іріктеу тәртібі, мемлекеттік қызметшілерді ауыстыру және ротациялау қағидалары, «Е-қызмет» ақпараттық жүйесіндегі жеке істерді толықтыру талаптары түсіндірілді. Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясына қабылдау шарттары мен қажетті құжаттар тізбесі жөнінде жан-жақты мәлімет ұсынылды.

Кездесу соңында қатысушылардың сұрақтарына жауап беріліп, сыбайлас жемқорлықтың алдын алу бағытындағы жұмыстарды күшейту қажеттігі айтылды. Сондай-ақ жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру тек мемлекеттік органдардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті екені атап өтілді. Заңға құрмет, адал еңбек, әділ шешім қабылдау және қоғамдық мүддені жоғары қою арқылы ғана жемқорлықсыз қоғам қалыптастырып, халықтың мемлекетке деген сенімін нығайтуға болатыны жеткізілді.

Сыбайлас жемқорлықпен күрес санадан басталады
Парасатты қоғамның негізі – жемқорлыққа қарсы мәдениет
Сәйкес тақырыптар
Көтерілу