Түркістан облысы Сарыағаш ауданына қарасты Жартытөбе ауылдық округіндегі Достық-2 елді мекені соңғы жылдары қоғамдағы оң өзгерістердің жарқын үлгісіне айналып отыр. Бүгінде бұл ауылдың дүкен сөрелерінен спирттік ішімдік кездеспейді, ал көшеде мас күйде жүрген адамды көру сирек құбылысқа айналған. Ауыл тұрғындары бұл жетістікке бірлік пен өзара түсіністіктің арқасында қол жеткізген.

Бұл бастама сырттан келген талап немесе әкімшілік шектеу емес. Керісінше, ол – ауыл халқының ішкі сұранысынан туындаған шешім. Ауыл әкімі Абай Зайдинұлының айтуынша, бірнеше жыл бұрын ауыл ақсақалдары елдің болашағын ойлап, ішімдіктің қоғамға тигізетін кері әсерін азайту жөнінде мәселе көтерген. Кейін бұл ұсыныс ауыл тұрғындарының қатысуымен өткен жиындарда кеңінен талқыланып, ортақ келісімге қол жеткізілген.

Шын мәнінде, алкоголь – тек бір адамның денсаулығына ғана емес, тұтас қоғамға қауіп төндіретін факторлардың бірі. Мамандардың айтуынша, спирттік ішімдікті шамадан тыс пайдалану адам ағзасына орасан зиян келтіреді. Ол жүйке жүйесін әлсіретіп, жүрек-қан тамырлары ауруларының пайда болуына себеп болады. Сонымен қатар бауыр, асқазан, ми қызметіне кері әсер етіп, адамның психологиялық жағдайын бұзады. Алкогольге тәуелділік көптеген отбасының берекесін кетіріп, тұрмыстық жанжалдардың, қылмыстың және жол-көлік оқиғаларының көбеюіне ықпал етеді.

Достық-2 ауылының тұрғындары осы мәселені терең түсініп, салауатты өмір салтын таңдауға бет бұрған. Алғашында ауыл ақсақалдары той-томалақтар мен ас беру кезінде дастарқанға спирттік ішімдік қоймау жөнінде ұсыныс жасаған. Бұл қарапайым қадам уақыт өте келе үлкен қоғамдық өзгеріске ұласқан. Бастапқы кезеңде кейбір тұрғындардың күмәндануы заңды болғанымен, уақыт өте келе оның нақты нәтижелері байқала бастады.

Ауылда қоғамдық тыныштық орнап, өзара сыйластық нығайған. Мас күйде жасалатын жанжалдар азайып, отбасылық кикілжіңдер сиреген. Тұрғындардың айтуынша, ауылда жастар тәрбиесіне ерекше көңіл бөліне бастаған. Себебі ішімдікке әуес ортада өскен бала мен салауатты қоғамда тәрбиеленген жасөспірімнің болашағы екі түрлі болады.

Достық-2 ауылындағы қоғамдық өмірдің маңызды тіректерінің бірі – ақсақалдар кеңесі. Олар тұрақты түрде бас қосып, ауылдағы өзекті мәселелерді талқылайды. Осындай кездесулер өтетін қарапайым ғана шайхана бүгінде ауыл бірлігінің символына айналған. Мұнда тек әңгіме айтылып қоймай, жастар тәрбиесі, қоғамдық тәртіп, отбасы құндылығы және салауатты өмір салты жөнінде нақты ұсыныстар айтылады.

Ауылдағы өзгерістердің басты ерекшелігі – ешкімге күшпен талап қойылмағаны. Дүкен иелері халықтың ортақ пікірін ескеріп, өз еркімен алкоголь өнімдерін сатудан бас тартқан. Кейін ауылға келген кәсіпкерлер де осы қағиданы ұстануды жөн көрген. Осылайша қоғамдық келісім мен ортақ жауапкершілік негізгі реттеуші күшке айналды.

Бүгінде ауыл тұрғындарының басым бөлігі бұл бастаманың тиімділігін анық сезініп отыр. Бұрын ішімдікке кететін қаражат енді отбасы қажеттілігіне, балалардың оқуына, үй жағдайын жақсартуға жұмсалуда. Экономикалық тұрғыдан да оң өзгерістер байқалған. Тұрғындар табысын тиімді пайдалануға бет бұрып, тұрмыс сапасын арттыруға мүмкіндік алған.

Сонымен қатар ауылда жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға ерекше мән беріледі. Спорт алаңдары салынып, жастар футбол, волейбол секілді спорт түрлерімен тұрақты айналысады. Ал ересектер ұлттық дәстүрлерді жаңғыртып, көкпар, бәйге сияқты ұлттық ойындарды ұйымдастырып келеді. Бұл өз кезегінде жастарды зиянды әдеттерден аулақ ұстауға ықпал етуде.

Ауылда рухани тәрбие жұмыстары да жүйелі жолға қойылған. Мешіт имамдары мен ақсақалдар бірлесе отырып, тұрғындарға салауатты өмір салтының маңызын түсіндіреді. Дін мен дәстүрдің сабақтастығы қоғамда тәртіп пен жауапкершілікті нығайтып отыр.

Қазіргі таңда елімізде алкогольдің зиянын түсіндіру және құқықбұзушылықтың алдын алу бағытында бірқатар жұмыстар атқарылуда. Әсіресе «Қауіпсіз ел» жобасы аясында салауатты өмір салтын насихаттау, жастар арасында құқықбұзушылықтың алдын алу, тұрмыстық зорлық-зомбылықты азайту және қоғамдық қауіпсіздікті күшейту бағытында кешенді шаралар жүзеге асырылып келеді. Бұл жұмыстардың ішінде алкогольге тәуелділіктің алдын алу, профилактикалық түсіндіру кездесулерін өткізу және тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыру маңызды орын алады.

Мамандардың пікірінше, көптеген қылмыстар мен тұрмыстық жанжалдар алкогольдік ішімдікпен тікелей байланысты. Мас күйде жасалатын құқықбұзушылықтар қоғамның тұрақтылығына қауіп төндіреді. Сондықтан құқық қорғау органдары, дәрігерлер, педагогтер мен қоғам белсенділері бірлесіп, алкогольдің зияны туралы ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын тұрақты жүргізіп келеді.

Достық-2 ауылының тәжірибесі – тек бір елді мекеннің жетістігі ғана емес, бүкіл қоғам үшін маңызды үлгі. Бұл бастама кез келген өзгерістің күшпен емес, халықтың саналы таңдауы мен өзара түсіністігі арқылы жүзеге асқанда ғана нәтижелі болатынын дәлелдейді. «Арақсыз ауыл» – жай ұран емес, қоғамдық бірлік пен жауапкершілікке негізделген өмірлік тәжірибе.